1. Laat medewerkers stralen in je vacaturetekst

Niemand vertelt beter over de functie dan de mensen die er al werken. Geef je eigen medewerkers dus een podium in je vacaturetekst! Laat ze vertellen waarom ze het zo geweldig vinden om bij jullie te werken. Geen vage uitspraken (‘Ik vind het leuk werk’), maar specifieke verhalen. Bijvoorbeeld: ‘In de drie jaar dat ik hier werk, heb ik al meer geleerd dan in de tien jaar hiervoor.’ Dat is pas overtuigend!

2. Maak de sfeer voelbaar (USP’s op 1)

De banen liggen voor het oprapen. Waarom zou iemand juist bij jouw organisatie willen werken? Begin je tekst met wat je te bieden hebt. Beschrijf het gezellige team, unieke secundaire arbeidsvoorwaarden, of misschien wel de ontspanningsmassages die jullie (net als TextVast!) drie keer per jaar aanbieden. Maak de sfeer voelbaar!

3. Beschrijf een eerlijk beeld van de werkdag

Vertel potentiële kandidaten hoe een gemiddelde werkdag eruitziet. Hoe begint de dag? Hoe ziet de lunch eruit? Hoeveel afspraken heeft iemand gemiddeld? Zo breng je de dagelijkse gang van zaken tot leven.

4. Neem twijfels bij het schrijven van je vacaturetekst

Mensen die van baan wisselen zijn vaak bang om ergens op in te moeten leveren. Benoem deze twijfels en neem ze weg. Vertel over de gunstige voorwaarden die jullie kunnen bieden. Laat weten dat iemand een dag mag meelopen, hybride kan werken, flexibele werktijden heeft of zelfs direct een vast contract kan krijgen. Wees transparant en toon de voordelen van jullie organisatie.

5. Weg met jargon en clichés in je vacature

Voorkom dat je vacaturetekst verdwijnt in een zee van clichés en jargon. Zeg nee tegen termen als ‘schaap met de vijf poten’ en ‘geen 9-tot-5-mentaliteit’. Kies een schrijfstijl die past bij de cultuur van jullie bedrijf. Is het altijd gezellig op de werkvloer? Laat dat dan ook in je tekst naar voren komen.

Bonustip: Voorkom een overkill aan eisen

Last but not least: maak je wensenlijstje kort en krachtig. Uit onderzoek blijkt dat mannen reageren als ze aan 60 procent van de eisen voldoen. Vrouwen pas bij 100 procent! Maar je wil geschikte vrouwen niet afschrikken. Schrap in je vacaturetekst die taken die maar een klein deel van het werk zijn, noem alleen wat echt belangrijk is.

Naast deze vijf tips hebben we nog een heleboel andere trucjes in onze schrijfhoed zitten. Wil je meer leren over het schrijven van vacatureteksten? Check dan deze <link> video, overweeg een schrijftraining bij TextVast of laat onze tekstschrijvers het werk voor je doen. Waar wacht je nog op? Happy recruiting!

Hulp nodig bij het schrijven van vacatureteksten?

Waar loop jij tegenaan bij het schrijven van vacatureteksten? We helpen je graag!

Het bericht 5 tips voor het schrijven van vacatureteksten verscheen eerst op TextVast.

Tip 1: Reageer niet meteen

Laat de mail even onbeantwoord. Na een tijdje kan je de zaken beter overzien en zorg je ervoor dat je met een professionele blik naar de mail kijkt en dus ook zo reageert.

Tip 2: Toon begrip

Ben je het niet eens met zijn of haar standpunt? Toon dan alsnog begrip. Iedereen heeft immers een andere mening.

✅  ‘Ik begrijp dat je je zorgen maakt over […]. Laten we samen bespreken waarom deze keuze is gemaakt en hoe we eventuele zorgen kunnen wegnemen.’

Tip 3: Richt je op de oplossing

Focus je op een oplossing, niet op het probleem. Bied aan om verdere of andere stappen te bespreken en zoek naar een oplossing die voor beide partijen werkt.

✅  ‘Dank je wel voor je e-mail. Ik begrijp dat je niet tevreden bent over […] en dat is uiteraard niet onze bedoeling. Laten we samen kijken hoe we dit kunnen oplossen.’

Tip 4: Blijf bij de feiten

Reageer met feiten en concrete informatie. Dit kan de situatie verduidelijken. Daarbij, een feit is een feit, daar valt niet over te twisten. Wil je toch je mening of standpunt benoemen? Start de zin dan met ‘Ik denk…’ of ‘mijn mening…’. Dan geef je aan dat dit voor jou zo is en het niet per se voor iemand anders geldt.

✅            ‘De afgelopen weken heb ik tien extra uren per week aan dit project besteed om het op tijd af te krijgen. Misschien kunnen we bespreken wat er nodig is om de voortgang te verbeteren?’

Tip 5: Snap je het niet? Vraag dan door!

Misschien is het wel een storm in een glas water en komt de mail veel harder over dan die uiteindelijk bedoeld is. Vraag dus gerust om meer duidelijkheid. Of koppel terug hoe je de mail interpreteert. Hiermee laat je zien dat je bereid bent om diegene te begrijpen.

✅  ‘Kun je misschien iets specifieker zijn over waar je zorgen liggen? Ik wil er zeker van zijn dat ik je goed begrijp, zodat we dit samen kunnen oplossen.’

De gouden tip: Bellen!

Hoewel bovenstaande tips je zeker gaan helpen om professioneel op mails te reageren, is het soms beter om gewoon de telefoon te pakken. Je hoort door de toon van iemands stem beter hoe iets bedoeld is, wat in veel gevallen al veel duidelijk maakt. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat mensen aardiger zijn aan de telefoon dan via de mail, omdat ze zich niet kunnen verschuilen achter hun scherm. Door een persoonlijk gesprek aan de telefoon kom je vaak sneller tot een goede oplossing.

✅  ‘Hallo, ik kreeg je e-mail en ik wilde je even spreken om de situatie goed te begrijpen. Ik denk dat we sneller tot een oplossing komen als we het persoonlijk bespreken.’

Het bericht 5 tips om professioneel te reageren op vervelende mails verscheen eerst op TextVast.

Bij ons tekstbureau zien we het vaak gebeuren: zinnen die netjes klinken, maar te afstandelijk zijn. Zoals: ‘We hopen dat jullie de club willen steunen.’ Niet fout, wel vlak. Terwijl: ‘Steun jij onze club?’ meteen binnenkomt én uitnodigt tot actie.

Nog wat voorbeelden:

❌ We zijn op zoek naar een administratief medewerker, die graag met cijfers werkt
✅ Word jij blij van werken met cijfers? Dan past deze baan bij je

❌ We willen de vraag stellen of diegene die nog geen fles hebben eentje mee willen nemen
✅ Als je nog geen fles hebt, neem deze dan een volgende keer mee

❌ We zijn hard op zoek naar nieuwe leden
✅ Word jij ons nieuwe lid?

❌ We raden aan om…
✅ Tip: ga …

Waarom werkt dit beter?

Omdat je schrijft voor een mens – niet voor een groep abstracte lezers. En die mens wil zich gezien voelen. Dáár draait het om bij goede tekst. Dat is ook hoe we bij TextVast teksten maken: helder, mensgericht en doelgericht. Of het nu gaat om een vacaturetekst, campagne, webtekst of mailing.

Stappenplan: van ‘we’ naar ‘je’

🔹 Kijk door de ogen van je lezer
Wat heeft je doelgroep aan de informatie? Waar help je ze mee? En wat wil je dat ze doen?

🔹 Schrijf je tekst
Let op toon, helderheid en actiegerichtheid.

🔹 Doe een laatste check
Heb je nog onnodige ‘we’-zinnen? Kun je die vervangen door ‘je’ of ‘jij’?

Jullie of je?

Spreek je een groep mensen aan, zoals al je medewerkers of leden? Ook dan is ‘je’ beter dan ‘jullie’. Het maakt je tekst persoonlijker. En dus effectiever.

Meer schrijftips?

Als tekstbureau weten we wat taal kan doen. Eén woord anders – en je lezer haakt wél aan. Wil jij teksten die persoonlijker, helderder en effectiever zijn?
👉 Laat ons met je meelezen of schrijf samen met ons aan een sterk verhaal: Bekijk onze copy en content of neem een kijkje bij onze workshops.

Het bericht Waarom je ‘wij’ beter door ‘jij’ kunt vervangen verscheen eerst op TextVast.

1. Giet je boodschap in een verhaal

Journalisten zijn meesters in het vertellen van verhalen. Zo boeien ze hun doelgroep en houden ze de aandacht lang vast. Precies wat jij ook wil in je communicatie! Als je jouw boodschap in een verhaalvorm giet, maak je die niet alleen toegankelijker, maar werk je ook aan een emotionele klik met je doelgroep.

2. Kom snel tot de kern

Net zoals een krantenkop de essentie van een artikel samenvat, moet jouw boodschap ook in no time duidelijk zijn. Een journalistieke bril helpt je om overbodige details te skippen in je tekst en om te concentreren op dat wat écht belangrijk is. Kill your darlings, noemen we dat.

3. Durf – net als een journalist – (door) te vragen

Wil je door middel van een interview informatie ophalen voor een artikel? Ben dan niet te voorzichtig. Is een antwoord te vaag? Vraag het dan nóg een keer, maar op een iets andere manier. Wedden dat je een ander antwoord krijgt? En durf stiltes te laten vallen. Zeker weten dat de geïnterviewde met nog meer op de proppen komt.

4. Speel net als een journalist in op de actualiteit

Zonder nieuwsaanleiding is een boodschap minder sterk. Jouw doelgroep denkt zelfs (onbewust): waarom moet ik dit nú weten? Journalisten weten dat maar al te goed. Timing en relevantie is alles. Zoek daarom altijd naar ‘nieuwshaakjes’ die passen bij je boodschap.

5. Geen onzin verkondigen

Journalisten baseren hun verhalen op grondig onderzoek en feitelijke informatie. Ook in jouw communicatie wil je professioneel en betrouwbaar overkomen. Noem je bijvoorbeeld cijfers, namen en functies in je tekst? Factcheck ze dan even.

Kun jij onze journalistieke bril wel gebruiken in jouw communicatie?

Het bericht Vijf redenen waarom een journalistieke bril je communicatie versterkt verscheen eerst op TextVast.

Tip 1: Te veel vakjargon in je whitepaper

Regel 1 in het schrijven: vraag je af wie je doelgroep is. Misschien begrijpen zij maar weinig van woorden die jij volkomen logisch vindt. Te veel technisch taalgebruik schrikt lezers af. Leg complexe termen dus altijd uit. Of vermijd ze als het even kan, nog beter.

Tip 2: Te weinig gericht op probleemoplossing

Geblaat in de verte? Daar heeft niemand wat aan. Jouw doelgroep heeft een probleem en jouw whitepaper kan hen helpen. Benadruk dus de oplossingen voor de problemen van de lezer. De kans dat ze het whitepaper daarna delen met anderen, is groot!

Tip 3: Te lang en onoverzichtelijk

Jouw doelgroep wil met jouw whitepaper in korte tijd veel waardevolle info tot zich nemen. Schrijf dus geen ellenlang en overweldigend verhaal. Houd het beknopt, verdeel de inhoud in duidelijke secties en werk met koppen en subkoppen.

Tip 4: Zomaar wat roepen in een whitepaper

Wil je overtuigend overkomen in een whitepaper? Dan is alleen jouw mening delen niet genoeg. Een whitepaper zonder feitelijke basis is echt niet geloofwaardig. Zorg er dus voor dat beweringen zijn ondersteund met betrouwbare bronnen.

Tip 5: Geen call to action in een whitepaper

Heb je een heel verhaal geschreven, komt er niemand in beweging. Zonde! Vergeet de call to action niet. Moedig lezers richting het einde altijd aan om verdere stappen te ondernemen. Bijvoorbeeld om contact op te nemen of door te verwijzen naar plekken waar ze meer informatie kunnen vinden.

Hulp nodig? Wij kunnen je helpen. Voor Brainport Development schreven we er bijvoorbeeld eentje over meertaligheid in het onderwijs. In een regio die steeds internationaler wordt, willen ze onderwijsprofessionals concrete handvatten geven hoe om te gaan met meertalige leerlingen in de klas. We interviewden drie experts, ontvingen een stapel literatuur én gingen aan de slag. Check hier het resultaat.

Het bericht Whitepaper maken? Let op deze valkuilen! verscheen eerst op TextVast.

‘Kunnen jullie onze teksten eenvoudiger maken zodat iedereen binnen de organisatie deze belangrijke informatie begrijpt?’ Een vraag die we de laatste tijd steeds vaker krijgen van klanten. Vaak valt dan de term B1 communicatie  (maar daarover later meer). Wij worden heel blij van eenvoudig communiceren. Want waarom moeilijke woorden gebruiken als het ook makkelijker (en misschien wel korter) kan?

Personeelshandboek in toegankelijke taal (B1)

Zo herschreven we onlangs het personeelshandboek voor de medewerkers van Springplank040. Belangrijke informatie. Zo staat hier bijvoorbeeld in waar medewerkers recht op hebben. Maar de vaak taaie juridische taal zorgde ervoor dat het handboek weinig gelezen werd. Eveline Wauters (directeur Strategie) is blij dat er nu begrijpelijke taal in het personeelshandboek staat. ‘Fijn dat medewerkers nu snel begrijpen waar ze precies recht op hebben.’

Benieuwd hoe we dat herschrijven van B1-teksten aanpakken?

Een voorbeeld van de originele tekst uit de cao Sociaal Werk:

A. De volgende volledige kalenderdagen worden aangemerkt als feestdagen: Nieuwjaarsdag, tweede paasdag, Koningsdag, 5 mei, Hemelvaartsdag, tweede pinksterdag, eerste en tweede kerstdag.

Voor elke feestdag die valt op een maandag tot en met vrijdag krijgt de werknemer met een voltijd dienstverband 7,2 uur feestdagverlof toegekend. Voor de werknemer met een deeltijd dienstverband wordt het feestdagverlof naar rato vastgesteld.

De werknemer heeft de mogelijkheid om één feestdag om te wisselen voor een niet wettelijke feestdag bijvoorbeeld vanuit een andere culturele of religieuze achtergrond. Voor deze omgewisselde feestdag gelden de zelfde bepalingen als de feestdagen zoals genoemd onder A en zoals bedoeld in de cao.

B. In overleg met de OR of PVT kan de werkgever de mogelijkheid bieden een lokale feestdag, een feestdag ter viering van een niet-christelijke feest- of gedenkdag toe te voegen, dan wel een van de aangemerkte feestdagen om te ruilen.

En dit hebben wij ervan gemaakt:

Wat voor de ene medewerker als feestdag voelt, is voor de ander gewoon een (werk)dag. Volgens de cao zijn dit de dagen waarop je niet hoeft te werken:

• Nieuwjaarsdag
• Tweede paasdag
• Koningsdag
• Bevrijdingsdag
• Hemelvaartsdag
• Tweede pinksterdag
• Eerste en tweede kerstdag

💡Let op
Als je op de schuingedrukte dagen wil werken, dan mag dat! Vier je bijvoorbeeld het Suikerfeest in plaats van tweede paasdag? Dan kun je deze dag wisselen. Je werkt dan wel op tweede paasdag en niet tijdens het Suikerfeest. Je moet dit wel eerst met je leidinggevende overleggen.

Welke tekst lees jij liever?

B1 communicatie: arbeidscontracten die wél leesbaar zijn

Nog zo’n project waar we mee bezig zijn: het visueel maken van arbeidscontracten. Klinkt ingewikkeld? Dit betekent dat we niet alleen begrijpelijke taal gebruiken, maar dat we ook beelden gebruiken. Een leuke samenwerking met een vormgever én arbeidsrechtadvocaat. Want het moet er niet alleen leuk uitzien, het moet ook juridisch kloppen.

We zijn zeker niet de enigen die hiermee bezig zijn. 😉 Grote bedrijven als Tony Chocolonely gingen ons voor.

B1 communicatie: zelf aan de slag? 

Wat we met zo’n project willen bereiken, is teksten zo laagdrempelig mogelijk maken. Vaak wordt daarvoor de term B1 gebruikt. Het idee is dat dit soort teksten leesbaar zijn voor het merendeel van de Nederlanders. Wil je daar zelf mee aan de slag? Dan is een website als www.ishetb1.nl een aanrader. Maar wat ons betreft gaat toegankelijk schrijven veel verder dan alleen de juiste woorden zoeken en vinden. Het allerbelangrijkste is dat je goed weet wie de tekst gaat lezen en daar de tekst, de voorbeelden en de afbeeldingen… ja, eigenlijk alles op aanpast. Want wat voor de een onbegrijpelijk is, is voor de ander een feest van herkenning.

Wil je weten hoe wij jouw communicatie B1 kunnen maken?

Benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem dan contact op en we denken (gratis en vrijblijvend) met je mee. Of bekijk onze whitepaper over B1 communicatie.   

Het bericht B1 communicatie: waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? verscheen eerst op TextVast.

Ken je dat: je bent supertrots op de brief die je geschreven hebt, maar je merkt dat de lezers ‘m maar half gelezen hebben. Dat kan aan allerlei zaken liggen natuurlijk. Grote kans dat in ieder geval één van de oorzaken is dat je tekst ‘stikt’ van de inactieve (passieve) zinnen zoals: hierbij doen wij u de afrekening over het verbruik van de containers toekomen… De lezer denkt dan al snel: ‘Wat?!?!?’ Het is ook niet goed voor de toegankelijkheid (B1). Hoe het ook kan? Dat leggen we je in deze blog uit.

Actieve zinnen maken je tekst toegankelijk

Welke zin lees jij het liefst?

• ‘Wij schrijven deze tekst’
• ‘Deze tekst wordt geschreven door ons’

Grote kans dat je ‘stemt’ op de eerste optie. Dat is namelijk een actieve zin. In de eerste zin voert het onderwerp (in dit geval ‘wij’) de handeling uit. Je schrijft actief als je duidelijk benoemt wie of wat de hoofdrol speelt in de zin en wat diegene doet. Ook staat er geen hulpwerkwoord in de eerste zin.

Hoe herken je een passieve zin?

Vind je het lastig om actief te schrijven? Gelukkig is er een eenvoudig hulpmiddel om inactieve zinnen snel te spotten. Ga op zoek naar hulpwerkwoorden zoals:

• Worden
• Zijn
• Proberen
• Kunnen
• Zullen
• Hebben

Hoe schrijf je actief en toegankelijk (B1)?

Bij een actieve zin voert het onderwerp de handeling uit. Je weet dus meteen wie wat doet. En dat is wel zo overzichtelijk.

De voordelen van actief schrijven

Voordat we wat voorbeelden geven, leggen we nog even uit waarom we zo’n fan zijn van actieve zinnen. Ten eerste leest het gewoon makkelijker en je boodschap komt krachtiger over. Wie wil dat nou niet? Bovendien komt er zo leven in de tekst en krijgt de lezer een beter beeld bij het verhaal. Ook laat je zien dat je verantwoordelijkheid neemt. Kijk maar eens naar het verschil tussen deze zinnen: ‘Er is besloten dat de straat afgesloten wordt’ of: ‘De politie sluit de straat af’. Als je inactief formuleert, lijkt het alsof je niet wil laten zien wie iets doet of wie verantwoordelijk is.

Voorbeelden: van passief naar actief

In plaats van een hele Nederlands les te geven in deze blog 😉, geven we acht voorbeelden waarmee het verschil tussen actieve en passieve zinnen duidelijk wordt. Dit zijn zinnen die wij tegenkomen in ons werk. En die we maar al te graag ombouwen.

• De bewoners van het appartementencomplex worden geïnformeerd door de projectontwikkelaar over de komende renovaties ➡️ De projectontwikkelaar informeert de bewoners van het appartementencomplex over de komende renovaties
• Deze tekst zal speciaal voor jou worden geschreven ➡️ We schrijven deze tekst speciaal voor jou
• Passieve zinnen worden slechter gelezen door leerlingen ➡️ Leerlingen lezen passieve zinnen slechter
• Om de informatie te delen met je collega’s kun je bijgevoegd document gebruiken ➡️ Informeer je collega’s met dit document
• Via de mail zal het bestand over de huisregels met jullie gedeeld worden door de directie ➡️ De directie mailt je het bestand met de huisregels
• Onze klant heeft een nieuw systeem waardoor de administratie werkzaamheden sneller worden afgehandeld ➡️ Het nieuwe systeem van onze klant handelt administratieve werkzaamheden sneller af
• Samen met de teamleider zorgen jullie ervoor dat de werkplaats schoongemaakt wordt ➡️ Samen met de teamleider maken jullie de werkplaats schoon
• Vanavond wordt de woonkamer door jou gestofzuigd ➡️ Je stofzuigt vanavond de woonkamer

Wil je meer uitleg over dit onderwerp? Wij bieden ook (privé) schrijfcursussen aan! 

Het bericht Toegankelijk en actief schrijven: tips verscheen eerst op TextVast.

1. Gebruik NOOIT het woord ‘welke’

Wanneer zet je: ‘Schat, wil je even de koffie pakken welke op de keukentafel staat…’ Eh nee, toch? Waarom verwijzen we in teksten dan wel met het woord ‘welke’? Geen idee: misschien is het wel gewoonte? Feit blijft dat het vrij ouderwets is en het meteen de vaart uit je tekst haalt. Als je dicht bij je lezer wilt staan, schrijf dan zoals je praat.

2. Het woord ‘verstrekken’ is niet simpel

‘Aan het einde van het jaar verstrekken we een jaaropgave.’ Wat? Dat kan makkelijker. Probeer in de huid van de lezer te kruipen. Zeg gewoon: ‘Je krijgt (of ontvangt) aan het einde van het jaar een jaaropgave.’ Zeg dus waar het op staat.

3. Schrap het woord ‘indien’ voor simpele teksten

Gebruik in je teksten niet het woord ‘indien’. Als je het woord ‘indien’ leest, weet je al dat je een ambtelijke (en waarschijnlijk vrij onleesbare) tekst aan het lezen bent. Waarom niet gewoon: ‘als’? Dus niet: ‘Indien je het formulier niet inlevert, dan…’, maar: ‘Als je het formulier niet inlevert, dan…’.

4. ‘Als in’? Liever niet

Ook twee woordjes uit een heel ver verleden: ‘als in’. Het toevoegen van meer woorden betekent zeker niet een beter leesbare tekst. Vervang het bijvoorbeeld door: ‘dat wil zeggen’. Maar liever voorkom je dit soort zinnen.

5. Simpele tekst? Weg met die inactieve zinnen

Hoe kun je deze zin vlotter maken: ‘Omdat de opvang tijdens de lockdown gesloten is geweest…’? Nou, zo: ‘Omdat de opvang tijdens de lockdown gesloten was…’. Vertraag zinnen niet met ‘is geweest’ of ‘is gecommuniceerd’ of ‘opgelost te hebben.’ Dat kan vlotter. Dus maak van: ‘Zoals eerder gecommuniceerd is geweest’, gewoon: ‘Zoals je eerder kon lezen.’ Of van: ‘We hopen dit probleem zo snel mogelijk opgelost te hebben’, ‘We proberen het probleem snel op te lossen.’

Meer weten over toegankelijk, simpel en doelgroepgericht schrijven?

Heb jij ook een taalergernis of een zin die maar niet vlotter en beter leesbaar wil worden? Wij denken met je mee!

Het bericht Simpel schrijven: waarom is dat nou zo ingewikkeld? verscheen eerst op TextVast.

Bij TextVast houden we van taal. Juist daarom klinkt dit misschien gek: schrijfregels die je aan je laars mag lappen. En toch vindt Eveline dat die er zijn. Zij kan het weten: tijdens haar studie tot docent Nederlands zag ze in studieboeken schrijfregels staan die ze nu bij TextVast niet (meer) gebruikt. Ze somt er vijf op!

1. Schrijfregel 1: Begin een zin nooit met ‘of’, ‘en’ of ‘maar’

‘Of met ‘omdat’ of ‘want’ (see what I did there?). Op school leren we dat deze voegwoorden gebruikt worden om zinnen aan elkaar te plakken. Je begint je zin er dus nooit mee. In de praktijk ligt dat wat genuanceerder. Gebruik je bijvoorbeeld ‘en’ aan het begin van je zin, dan leg je er wat meer de nadruk op.

Praktijkvoorbeeld: ‘Ze investeren in de toekomst van medewerkers. En dat is met de huidige personeelskrapte een slimme zet.’

Denk de punt maar eens weg. Dat leest anders, toch? De punt zorgt voor een rustpauze. Daardoor ligt de nadruk meer op de laatste zin.
Nog een reden om een zin wél met ‘en’ of een ander voegwoord te beginnen, is dat het de leesbaarheid verbetert. Een lange zin wordt dan opgesplitst. Dat leest prettiger.’

2. Schrijfregel 2: Maak je intro nooit langer dan 50 woorden

‘Ook ik ben voorstander van een korte intro (of: inleiding). Dat verlaagt namelijk de drempel voor de lezer om aan het verhaal te beginnen. Maar toch kun je dit niet zo zwart-wit zien. Ten eerste: ik zou het dan in dit artikel al fout hebben gedaan (zeven woorden te veel, ai), omdat de scheidingslijn zo strak is. Ten tweede: het heeft alles met je doelgroep en de artikelvorm te maken. Lezers met een hoog taalniveau die een adviesrapport lezen, kijken niet raar op van een wat langere intro. Terwijl in webteksten juist vaak voor een korte inleiding wordt gekozen.’

3. Schrijfregel 3: Gebruik nooit een komma voor ‘en’

‘Nog zo’n ‘oude’ taalregel: plaats nooit een komma voor het woord ‘en’. In sommige gevallen mag je dit taaladvies best negeren. Kijk maar:

Praktijkvoorbeeld: ‘Die ene student was vaker aanwezig dan de ander, en de derde kwam helemaal niet.’

In deze zin is een pauze hoorbaar voor ‘en’. Door er een komma te plaatsen, begrijpt je brein dat daar een rustpauze hoort en snap je de tekst beter.’

4. Schrijfregel 4: Gebruik dubbele aanhalingstekens bij citaten

‘Tegenwoordig mag je ook voor quotes en citaten enkele aanhalingstekens (‘) gebruiken. Sterker nog: dat doen wij eigenlijk standaard in plaats van dubbele aanhalingstekens (“). Allebei goed, dus!’

5. Schrijfregel 5: Start met de titel

‘Wanneer je een artikel schrijft, bedenk dan eerst een titel. Die tip las ik regelmatig terug in lesboeken voor leerlingen. Voor sommigen werkt het, maar voor mij geldt: in negentig procent van de gevallen bedenk ik de titel pas aan het eind. Vaak kun je uit je verhaal een leuk citaat gebruiken. Dat gaat natuurlijk pas als het artikel af is. Maar ook al gebruik je geen citaat: inspiratie voor een titel komt vaak sneller als het artikel af is, dan vooraf. Staar je dus niet blind op die titel. Die komt vanzelf!’

En tot slot de schrijfregel: doe het altijd zelf

Want dat is nergens voor nodig! Laat het over aan professionals. Wij vertellen je er graag meer over op ons kantoor in Helmond (bij Eindhoven). Als Brabantse tekstschrijvers (actief in heel Nederland), helpen wij je op weg! Liever tóch zelf aan de slag? Dan helpen wij je met een schrijfworkshop op weg.

Het bericht Deze 5 schrijfregels mag je volgens onze tekstschrijvers best negeren verscheen eerst op TextVast.

1. Liever niet: ‘niet’ (denk NIET aan een roze olifant)

Na het lezen van deze tussenkop, ben jij gaan denken aan een roze olifant? Wedden van wel? Als je wil dat je lezer iets WEL gaat doen, begin dan niet met te vertellen wat ‘ie vooral NIET moet doen. Onze hersenen vinden een ‘nee’ of ‘niet’ maar lastig te verwerken. Ze willen best iets onthouden, maar liever niet die ‘niet’. Dus als je vertelt dat je medewerkers aanstaande donderdag niet mogen parkeren bij die ene boom, dan is de kans dat ze aangekomen bij die boom denken: ‘Was er niet iets met parkeren op deze plek?’ En vervolgens plempen ze vrolijk hun auto onder de boom. Nu is dit een voorbeeld waarvan je denkt: dat zal wel goed gaan. Maar vooral bij gedragsverandering is het constant benadrukken wat je niet wil (roken), niet erg bevorderlijk voor het gewenste gedrag (vitaler zijn). Dus probeer te minderen met ‘niet’ in je tekst. En probeer in dit geval dus vooral positief te formuleren.

2. Clickbate pur sang: negatieve koppen

Blendle deed onderzoek naar koppen die ‘raak’ zijn. ‘Waarom zit het weerbericht er vaak naast’ bleek een veel vaker aangeklikte kop dan ‘hoe voorspelbaar is het weer?’. Dit is iets wat reuzen als Facebook en Instagram al heel lang weten: negatief nieuws werkt beter dan positief nieuws. Daar klikken we simpelweg veel sneller op! Een kop als ‘wij helpen freelancers met netwerken’ klik je minder snel aan dan ‘Steeds meer freelancers voelen zich eenzaam’. Het triggert nou eenmaal iets in je brein. Begrijp je meteen waarom je maar blijft klikken op die negatieve berichten rondom de familie Hazes ;). Of op berichten over gezondheidskwalen waarbij je denkt: help, misschien heb ik dat wel!

3. Benoem de pijn van je lezer

Veel bedrijven willen niet te veel inzoomen op het probleem dat hun doelgroep heeft. En dus gaan ze lekker snel door naar (hun!) oplossing. Ze willen het niet te veel over de ander en zijn of haar pijn hebben. Dat is een valkuil, want die ander voelt haarfijn aan dat je alleen maar over jezelf wil praten (en ook nog eens iets wil verkopen). Stel je voor dat je op een feestje met een ander praat en op een gegeven moment merkt dat er geen een vraag terugkomt. Best een rotgevoel toch? Zo werkt het ook op papier. Je kan de ander pas naar de oplossing leiden, als je laat zien dat je hem of haar begrijpt. Dat je de pijn ziet. Dus verkoop je bijvoorbeeld pleisters, benoem dan eerst hoe vervelend het is om met een open knie rond te lopen (en dat het nog vervelender is als die wond gaat ontsteken). Kortom: denk eerst na over waar je je lezer mee gaat helpen en durf die pijn gerust te benoemen. En dan hoeft het niet over letterlijke pijn te gaan (die wond op je knie), maar meer over een probleem dat jij gaat oplossen voor de ander.

4. Laat je lezers zo veel mogelijk ‘ja’ zeggen

‘Ben jij ook graag bezig met taal? Worstel je weleens met je taalgebruik? Wil je graag je lezer zo goed mogelijk bereiken? Dan is een schrijfworkshop echt iets voor jou.’

Zie je wat hier gebeurt? Ik weet dat jij een blog aan het lezen bent over taalgebruik. De kans dat jij meer wil weten over taal en schrijven, is dus behoorlijk groot. Ik stel daarom drie vragen, waarvan ik weet dat de kans groot is dat jij daar ‘ja’ op gaat zeggen. Zo zorg ik dat jij als lezer in de ‘ja-modus’ komt. Je hebt al drie keer ‘ja’ gezegd en daardoor is de kans dat je nóg een keer ‘ja’ zegt een stuk groter geworden. Als je dit trucje eenmaal kent, zie je het overal terug (en kun je het ook zelf inzetten!).

5. Van nadeel naar voordeel

Stel: je hebt een bakker en je hebt maandag een begrafenis. Dan kun je op je website zetten: wegens omstandigheden zijn we maandag gesloten. Maar je kunt ook opschrijven: ‘Dinsdag kun je weer de lekkerste broodjes bij ons halen. Je krijgt er een halfje wit gratis bij.’ Hele andere emotie toch? Daarom zie je op websites: ‘voor 15.00 uur besteld, morgen al in huis’ (en niet: na 15.00 uur besteld, dan kunnen we je pakket pas overmorgen bezorgen). Speel in op het positieve!

6. Tot slot: de taal van je dokter. Positief of negatief?

Een leuke ontwikkeling is die van positief taalgebruik bij je dokter of medisch specialist. Het bedrijf Skills4comfort maakt zich hard voor ander taalgebruik in ziekenhuizen. Als jij hoort: ‘dit gaat even pijn doen’, dan weet je brein: PIJN. Als je zegt: ‘we gaan er alles aan doen om je te helpen’, dan ontspant je brein. Wat je zegt of schrijft, heeft invloed op je lezer. Als die pijn, ongemak, een lang genezingsproces of enge medische handelingen verwacht, dan krijgt ‘ie dat waarschijnlijk ook. Dus hier geldt: hoe positiever, hoe beter (maar het moet wel eerlijk blijven!). Dit is ook de reden waarom ze in sommige ziekenhuizen niet meer naar je ‘pijnschaal’ vragen (hoeveel pijn heb je), maar naar je ‘comfortschaal’ (hoe comfortabel voel jij je?). Dat is een hele andere focus. Zodra je aan die pijn denkt, voelt je je namelijk meteen een stukje beroerder.

Help: hoe moet het nou met positief en negatief formuleren? Oefenen tijdens een schrijfworkshop

Je ziet: een standaard antwoord is er niet. De ene keer kun je beter wél negatief formuleren, de andere keer zijn positieve zinnen alles wat je nodig hebt om de ander te overtuigen. Wanneer je negatief of positief taalgebruik neerpent, is een kwestie van ervaring. En dat vraagt om oefening. Denk je: dat zeg je mooi, maar wanneer zou ik dat moeten doen? Als TextVast verzorgen we schrijfworkshops. Voor groepen, of één-op-één. Altijd inclusief huiswerkopdrachten, zodat je lekker veel oefent. Wil je daar meer over weten? Stuur dan zeker even een mailtje naar: romy@textvast.nl.

Het bericht Positief of negatief taalgebruik? Do’s en don’ts verscheen eerst op TextVast.